A sleeping dog wearing an eye mask

นอนหลับได้ดีแม้มีภาวะหัวใจล้มเหลว

คำแนะนำส่วนใหญ่สำหรับผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวมักเน้นไปที่ประโยชน์ต่อของการนอนหลับที่เพียงพอ ปัญหาก็คือผู้ป่วยโรคหัวใจส่วนใหญ่ มักมีวันที่นอนหลับเพียงพอจำนวนไม่มาก ซึ่งการพักผ่อนที่ไม่เพียงพอนี้จะส่งผลกระทบที่ร้ายแรงต่อผู้ป่วย

การนอนหลับไม่สนิทติดต่อกันหลายๆคืนสามารถทำให้เรารู้สึก:

  • ไม่มีชีวิตชีวา
  • ขาดสมาธิ
  • หงุดหงิดง่าย

การนอนหลับไม่สนิทนี้สามารถส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในวงกว้าง ตั้งแต่การแทรกแซงความสามารถในการทำงานและทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายต่ำลง ไปจนถึงการเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะภาวะซึมเศร้า[1]

ทำไมภาวะหัวใจล้มเหลวจึงขัดขวางการนอนหลับที่ดี และท่านสามารถทำอะไรได้บ้างเพื่อให้ได้การพักผ่อนที่เพียงพอต่อความต้องการ?

ส่วนหนึ่งของคำตอบ คือภาวะหัวใจล้มเหลวส่งผลกระทบต่อร่างกายเนื่องจากหัวใจไม่สามารถสูบฉีดโลหิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงทำให้เกิดการสะสมของของเหลวในร่างกาย โดยเฉพาะที่ปอด

นั่นหมายความว่า ขณะท่านนอนราบลงเพื่อที่จะนอนหลับ ของเหลวดังกล่าวที่คั่งค้างในร่างกายจะค่อยๆไหลมาสะสมและรวมกัน ส่งผลให้เกิดเป็นน้ำหนักกดทับลงที่ปอดจึงทำให้รู้สึกอึดอัด (ให้ลองคิดถึงขวดที่มีของเหลวบรรจุอยู่ เมื่อพลิกขวดนอนลง น้ำจะไหลลงมารวมกันที่ด้านล่าง) ผู้ป่วยจึงหายใจลำบากจนกระทั่งต้องตื่นขึ้นกลางดึกหรือพลิกตัวไปมาทำให้นอนหลับได้ไม่สนิท

หากมีอาการดังกล่าวเกิดขึ้น ท่านต้องแจ้งให้แพทย์หรือพยาบาลของท่านทราบ หากท่านมีเตียงแบบปรับระดับได้ให้ลองปรับระดับยกหัวเตียงให้สูงขึ้น หรือหนุนศีรษะให้สูงขึ้นด้วยหมอนหรือชิ้นโฟม หรือยกปลายหัวเตียงของท่านขึ้นแล้วใช้วัตถุที่มั่นคงหนุนใต้ขาเตียงไว้ วิธีนี้จะช่วยลดความดันของของเหลวในปอดของท่านและช่วยให้หายใจดีขึ้น

หากท่านตื่นขึ้นกลางดึกด้วยอาการหอบหรือต้องใช้หมอนหนุนศีรษะเพิ่มมากขึ้นเพื่อช่วยให้หายใจง่ายขึ้น ท่านควรแจ้งแพทย์หรือพยาบาลของท่านทราบ เนื่องจากนี่อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าภาวะหัวใจล้มเหลวของท่านกำลังแย่ลง และอาจจำเป็นต้องปรับการรักษาที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน

ในทำนองเดียวกัน หากคู่สมรสของท่านหรือผู้ดูแลบอกให้ทราบว่าท่านนอนกรนเสียงดัง, หายใจเสียงดังหรือใช้แรงมาก หรือหายใจผิดจังหวะจากการอ้าปากและกรน ท่านควรขอให้แพทย์ทดสอบภาวะหยุดหายใจขณะหลับกับท่าน เนื่องจากอาจมีความเกี่ยวเนื่องกับภาวะหัวใจล้มเหลว[3] การได้รับคำแนะนำที่ถูกต้องในการจัดการกับการหายใจลักษณะนี้จะช่วยให้คุณภาพชีวิตของท่านดีขึ้น

นอกจากนี้ยังมีอีกหลายสาเหตุที่อาจส่งผลรบกวนการนอนได้ เช่น การได้รับยาขับปัสสาวะใกล้เวลาเข้านอนมากเกินไป ซึ่งสามารถเพิ่มความต้องการที่จะเข้าห้องน้ำกลางดึกให้บ่อยขึ้น.[4] วิธีแก้โดยง่ายคือรับประทานยานี้ให้เร็วขึ้น สิ่งสำคัญคือท่านต้องแจ้งแพทย์หรือพยาบาลของท่านให้ทราบก่อนที่จะมีการเปลี่ยนแปลงกิจวัตรการรับประทานยา

การที่ยังไม่รู้สึกง่วงหรือยังรู้สึกอิ่มมากเกินจากอาหารมื้อเย็น คือสองเหตุผลที่เป็นที่ทราบกันดีว่ามีผลต่อการนอนหลับที่ดีสำหรับทุกคน ไม่เฉพาะสำหรับผู้มีภาวะหัวใจล้มเหลว หากท่านประสบปัญหาเหล่านี้ มีเคล็ดลับ 3 ข้อที่แนะนำให้ปฏิบัติ ดังนี้

1. ออกกำลังกายระหว่างวัน (หากท่านสามารถ)

2. หากท่านต้องการงีบหลับระหว่างวัน พยายามงีบหลังมื้อเที่ยง

3. รับประทานมื้อเย็นก่อนถึงเวลานอนอย่างน้อย 2 ชั่วโมง

ท่านไม่ควรยอมรับว่าการนอนหลับไม่ดีเป็นส่วนหนึ่งของภาวะหัวใจล้มเหลว ท่านควรปรึกษาแพทย์,พยาบาล หรือแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านหัวใจ บอกเล่าถึงสิ่งที่เกิดขึ้นและร่วมกันหาทางแก้ไข อ่านบทความเกี่ยวกับการจัดการกับภาวะหัวใจล้มเหลวเพิ่มเติมสำหรับเคล็ดลับและคำแนะนำในการใช้ชีวิตภายใต้ภาวะหัวใจล้มเหลว

William Shakespeare ได้กล่าวไว้ว่า“พวกเรานั้นล้วนถือกำเนิดจากห้วงฝัน ชีวิตอันแสนสั้นเริ่มต้นและจบลงด้วยนิทรา”

การเฝ้าสังเกตถึงสัญญาณและอาการต่างๆเป็นเรื่องที่สำคัญ ในการช่วยให้ท่านจัดการอาการของภาวะหัวใจล้มเหลวได้ดีขึ้นหากท่านมีอาการที่ไม่เคยเป็นมาก่อน หรืออาการเดิมที่เป็นอยู่แย่ลง ต้องแจ้งให้แพทย์ทราบทุกครั้ง

 

1) Why lack of sleep is bad for your health. NHS choices website. http://www.nhs.uk/Livewell/tiredness-and-fatigue/Pages/lack-of-sleep-health-risks.aspx. Accessed October 2016.
2) Naughton MT and Lorenzi-Filho G et al. Sleep in heart failure. Prog Cardiovasc Dis (2009), doi: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19110135
3) Sleep Apnea and Heart Disease, Stroke. American Heart Association website. http://www.heart.org/HEARTORG/Conditions/More/MyHeartandStrokeNews/Sleep-Apnea-and-Heart-Disease-Stroke_UCM_441857_Article.jsp#.WBHI9fkrKUl. Accessed October 2016.
4) Treatment options for high blood pressure (hypertension). NHS choices website. http://www.nhs.uk/Conditions/Blood-pressure-(high)/pages/TreatmentOptions.aspx. Accessed October 2016.